4 thay đổi cần thực hiện trước khi mở một Obsidian vault mới

Obsidian là ứng dụng ghi chú tốt nhất trong nhiều năm qua. Trên thực tế, bạn có thể tạo nhiều vault, mỗi vault dành cho một khía cạnh khác nhau trong công việc và cuộc sống cá nhân: Một vault để viết, một vault khác để ghi chú cá nhân, và một vài vault dành cho các dự án.

Một điểm chung giữa tất cả các Obsidian vault là cách thiết lập chúng. Theme, phím tắt, template và thậm chí hầu hết các plugin đều giống nhau trong mọi vault, điều này giúp mọi thứ luôn được sắp xếp gọn gàng và chuyển đổi giữa các vault mà không làm mất nhịp điệu.

Phím tắt là điều cần thiết, vì vậy chúng được ưu tiên hàng đầu

Tăng tốc độ viết của bạn với các phím tắt tùy chỉnh

Nếu phải viết rất nhiều, cỡ vài giờ mỗi ngày, theo bản năng bạn sẽ cố gắng tránh chuyển đổi giữa bàn phím và chuột bất cứ khi nào có thể. Đó cũng là một lý do nhiều người sử dụng bàn phím nhỏ gọn 70%. Điều đầu tiên nên làm trong bất kỳ Obsidian vault mới nào là thiết lập các phím tắt cho phép duy trì mạch viết mà không cần với tay đến chuột.

Bạn có thể cấu hình chúng trong Settings > Hotkeys. Obsidian đã có sẵn một số phím tắt mặc định hữu ích, nhưng một vài phím tắt tùy chỉnh sẽ tạo ra sự khác biệt lớn. Ctrl + P mở Command Palette — cách nhanh nhất để chạy bất kỳ lệnh nào theo tên. Ctrl + O mở Quick Switcher để chuyển đổi giữa các ghi chú mà không cần chạm vào thanh bên. Ctrl + E chuyển đổi giữa chế độ chỉnh sửa và đọc. Nhiều người sử dụng nó liên tục khi xem lại bản nháp.

Có thêm hai phím tắt nữa để sử dụng hàng ngày: Ctrl + Shift + F để mở tính năng tìm kiếm trên toàn bộ kho dữ liệu (vault), và Ctrl + K để chèn liên kết Markdown mà không cần phải gõ cú pháp thủ công. Nếu bạn thường mở nhiều ghi chú cùng lúc, việc nhấn giữ phím Ctrl rồi nhấp chuột vào liên kết sẽ mở nó trong một tab mới thay vì thay thế tab hiện tại; nhờ đó, ghi chú bạn đang làm việc vẫn giữ nguyên vị trí cũ.

Đây không phải là những phím tắt quá đặc biệt, nhưng việc thiết lập chúng ngay từ đầu giúp bạn có thể điều hướng kho dữ liệu gần như hoàn toàn bằng bàn phím. Với bất kỳ kho dữ liệu nào, bạn đều cấu hình các phím tắt này trước khi bắt đầu viết ghi chú đầu tiên.

Theme

Làm cho vault của bạn trông giống như thứ bạn muốn mở

Nhiều người không quá chú trọng vào việc tùy biến giao diện, nhưng một không gian làm việc đẹp mắt luôn mang lại cảm giác dễ chịu và lôi cuốn hơn so với giao diện mặc định đơn điệu của Obsidian. Thiết lập hiện tại trong ví dụ là thành quả từ một người dùng Reddit tên là SamBorgman với phiên bản tùy chỉnh theme AnuPpuccin. SamBorgman đã tinh chỉnh giao diện này bằng cách bổ sung code CSS thông qua plugin Style Settings; kết quả trông rất tuyệt vời, với sự phân tách trực quan rõ ràng và đẹp mắt giữa thanh bên, các ghi chú đang mở, những tab và vùng chỉnh sửa.

Một không gian làm việc đẹp mắt luôn tạo cảm giác chào đón hơn so với giao diện mặc định đơn giản của Obsidian. Bạn có thể xem các theme trong Settings > Appearance > Themes > Manage. AnuPpuccin nằm trong top 3 theme được tải xuống nhiều nhất trong cộng đồng Obsidian. Theme là một sở thích cá nhân. Một số người thích thiết lập tối giản, đơn sắc, và Obsidian cũng có rất nhiều theme như vậy. Điều quan trọng là chọn một thứ gì đó khiến bạn thực sự muốn mở ứng dụng, chứ không chỉ là chịu đựng nó.

Bạn cũng nên cài đặt plugin Style Settings cùng với bất kỳ theme nào bạn chọn. Hầu hết các theme phổ biến đều cung cấp thêm những tùy chọn thông qua đó, chẳng hạn như màu nhấn, kích thước phông chữ và các tinh chỉnh bố cục thanh bên, vì vậy bạn có thể tùy chỉnh giao diện mà không cần tự mình chỉnh sửa CSS.

Cấu hình bookmark

Truy cập nhanh vào các ghi chú bạn thường xuyên xem lại

Bookmark trong trình duyệt web thường tích tụ lại và bị bỏ quên trong vòng vài tuần. Nhưng bookmark trong Obsidian thì khác vì các vault tập trung hơn nhiều so với web mở. Mỗi vault có một vài ghi chú được mở gần như hàng ngày, và bookmark giúp chúng luôn chỉ cách bạn một cú nhấp chuột trong thanh bên.

Các ghi chú được đánh dấu thường bao gồm danh sách kiểm tra xuất bản bài viết, danh sách những ý tưởng nảy ra vào đêm khuya, ghi chú "làm ngày mai" cho các nhiệm vụ cần giải quyết ngay lập tức, và bất cứ điều gì bạn sợ mình sẽ quên nếu nó không ở ngay trước mắt khi bạn mở vault. Giữ cho danh sách ngắn gọn là điều làm cho nó hữu ích.

Thêm bookmark rất đơn giản. Nhấp chuột phải vào bất kỳ ghi chú nào trong trình khám phá file và chọn Bookmark. Bạn cũng có thể mở Command Palette bằng Ctrl + P và tìm kiếm "bookmark". Sau khi một ghi chú được đánh dấu, nó sẽ hiển thị trong bảng Bookmarks trong thanh bên. Ghim nó lại, và nó sẽ luôn hiển thị. Nhiều người thường ghim nó ở ngay trên cùng của thanh bên trái, phía trên trình quản lý file, để những ghi chú quan trọng nhất là những thứ đầu tiên họ nhìn thấy.

Các plugin

Một vài plugin tốt còn hơn cả trăm plugin được cài đặt

Hệ sinh thái plugin là điều làm cho Obsidian trở thành một công cụ linh hoạt, nhưng theo kinh nghiệm, quá nhiều plugin có xu hướng làm chậm mọi thứ hơn là giúp ích. Hãy giữ danh sách ngắn gọn và chỉ thêm những plugin mà bạn sẽ nhớ nếu chúng biến mất.

Plugin được sử dụng nhiều nhất là Obsidian Digital Garden, vì nó cho phép bạn xuất bản Obsidian vault của mình dưới dạng một trang web trực tuyến mà không cần trả phí cho Obsidian Publish. Có thể sử dụng nó để chia sẻ một số ghi chú được chọn công khai trong khi vẫn giữ phần còn lại của vault ở chế độ riêng tư. Ngoài ra, Tasks giúp theo dõi các việc cần làm trong ghi chú của mình với ngày đến hạn và bộ lọc. Quick Switcher++ mở rộng trình chuyển đổi mặc định với khả năng tìm kiếm theo tiêu đề và ký hiệu bên trong ghi chú. Nó là cứu tinh khi vault lưu trữ của bạn phát triển vượt quá vài trăm file.

Markdown Table Editor giúp việc làm việc với bảng trở nên dễ dàng hơn nhiều. Nếu đã từng thử định dạng bảng Markdown thủ công, bạn sẽ biết các cột nhanh chóng bị lệch như thế nào. Plugin này xử lý điều đó một cách trực quan. Obsidian Git tự động sao lưu kho dữ liệu của bạn vào kho lưu trữ Git theo lịch trình đều đặn. Nó chạy ngầm và lưu giữ lịch sử phiên bản mà bạn không cần phải quản lý. Và Claudian kết nối trực tiếp Claude AI bên trong Obsidian, hữu ích cho việc lên ý tưởng và soạn thảo khi bạn muốn ở lại trong ứng dụng.

Tổng cộng chỉ có 6 plugin được sử dụng trên hầu hết các vault của bạn. Dù đã thử nghiệm rất nhiều plugin khác trong suốt những năm qua, nhiều người vẫn luôn quay lại với bộ công cụ cốt lõi này vì mỗi plugin đều giải quyết một vấn đề cụ thể thường xuyên gặp phải.

Thiết lập giúp bạn tập trung viết lách thay vì loay hoay tùy chỉnh

Mỗi thay đổi này chỉ tốn vài phút thực hiện, nhưng khi kết hợp lại, chúng khiến một vault mới tạo ra mang lại cảm giác thân thuộc như thể bạn đã gắn bó với nó từ lâu. Bạn dành ít thời gian hơn cho việc tìm kiếm hay thao tác với chuột, và dành nhiều thời gian hơn cho việc thực sự viết lách.

Cách thiết lập này có thể không phù hợp với tất cả mọi người. Một số lựa chọn ở đây - đặc biệt là giao diện (theme) và danh sách plugin - được định hình bởi phong cách làm việc của riêng bạn với tư cách là một người viết. Vault của bạn có thể cần một bộ công cụ hoàn toàn khác, tùy thuộc vào việc bạn sử dụng Obsidian để nghiên cứu, quản lý dự án hay viết nhật ký cá nhân. Tuy nhiên, ý tưởng cốt lõi vẫn không đổi: Hãy hoàn thiện các thiết lập cơ bản ngay từ đầu để bạn có thể dành thời gian sử dụng vault thay vì tốn công cấu hình nó.